ปัญหาคอรัปชั่น: โครงสร้าง พฤติกรรม สถาบัน หรือวัฒนธรรม?

March 2, 2019

 

บทความจากวันต่อต้านการคอรัปชั่นโลก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงาน World Economic Forum กล่าวว่า หากเราเปรียบคอรัปชั่นเป็นเหมือนมะเร็งร้ายในสังคม การวินิจฉัยว่ามะเร็งร้ายนี้มีที่มาจากส่วนไหนของร่างกาย อาจจะช่วยให้เราแก้ปัญหาการคอรัปชั่นได้ โดยมีสี่ส่วนที่คนมักพิจารณากัน นั่นคือ

 

1. โครงสร้างสังคม

ในปัจจุบันมีข้อมูลจำนวนมากที่สามารถใช้วิเคราะห์เชิงสถิติได้ว่าประเทศใดมีปัญหาการคอรัปชั่นมากหรือน้อยกว่ากัน โดยมีการศึกษาโครงสร้างทางสังคมเป็นจำนวนมาก เช่น พบว่าประเทศที่นับถือคริสต์นิกายลูเธอแรนตามมาติน ลูเธอร์ และเป็นประเทศที่มีขนาดเล็ก และไม่เคยตกเป็นอานานิคมของประเทศใดมาก่อน และคนในชาติมาจากชนชาติเดียวกันจะมีการคอรัปชั่นต่ำ แต่การปรับยกโครงสร้างสังคมใหม่ทั้งหมดนี้เป็นไปได้ยาก เหมือนกับการรักษามะเร็ง แล้วเราบอกให้คนไข้เปลี่ยนพ่อแม่ถึงจะหาย

 

2. พฤติกรรม

พฤติกรรมเป็นอีกหนึ่งด้าน ที่ถูกหยิบยกมาศึกษาเช่นเดียวกัน โดยมีการศึกษาถึงระดับความซื่อสัตย์ และมาตรฐานทางด้านจริยธรรมของนักการเมือง ข้าราชการ และกลุ่มวิชาชีพต่างๆ ในภาครัฐว่ามีมากน้อยเพียงใด แต่ผลการศึกษาที่ได้ก็วนอยู่แค่ อัตราคอรัปชั่นต่ำ ถ้าจริยธรรมสูง อัตราคอรัปชั่นสูง ถ้าจริยธรรมต่ำ หรือจริตยธรรมสูง ทำให้คอรัปชั่นต่ำ จริยธรรมต่ำ ทำให้คอรัปชั่นสูง ซึ่งเป็นคำอธิบายที่ซ้ำไปซ้ำมา และไม่เพียงพอต่อการแก้ปัญหา

 

3. สถาบัน

อาจเป็นไปได้ว่าสถาบันอาจเป็นต้นตอของปัญหาคอรัปชั่น เพราะถ้าเราสังเกตจะพบว่าสถาบันมีการสร้างขึ้น หรือผลิตซ้ำ หรือมีการยุบทิ้งเปลี่ยนแปลงโดยมนุษย์อยู่ตลอดเวลา ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นไปตามนโยบาย ณ ขณะนั้น แต่การเปลี่ยนแปลงสถาบันอาจไม่ได้ยืนยันว่าจะช่วยแก้ปัญหาได้ เพราะขนาดหลายๆ ประเทศที่มีการเปลี่ยนแปลงสถาบัน ด้วยการเพิ่มสถาบันพิเศษในการดูแลปัญหาคอรัปชั่น ก็ยังมีปัญหาคอรัปชั่นอยู่ดี

 

4. วัฒนธรรม

หรือจริงๆ แล้วคอรัปชั่น เป็นเรื่องของวัฒนธรรมที่ฝังรากลึกมานานในสังคมนั้นๆ? นักมนุษยวิทยาหลายท่านเชื่อว่าปัญหาการคอรัปชั่นเป็นเรื่องของวัฒนธรรม เพราะการที่คนจะเชื่อ ยึดถือ หรือปฏิบัติอะไรได้นั้น ต้องมาจากวัฒนธรรมที่สั่งสมมานาน ทั้งนี้ยังเกิดคำถามต่อว่า หากเป็นเรื่องของวัฒนธรรม แล้วทำไมในสังคมที่มีปัญหาคอรัปชั่น คนในสังคมนั้นๆ กลับไม่ได้เห็นด้วย หรือยอมรับได้กับการคอรัปชั่นเหมือนกันทั้งหมด

จากตัวเลือกสี่ข้อข้างบน มีการเสนอว่าปัญหาคอรัปชั่นเกิดในพื้นที่ทับซ้อนสีเทาๆ ระหว่างสถาบันกับวัฒนธรรม โดยพื้นที่ที่ว่านี้เป็นเสมือนแนวทางการปฏิบัติงานของสถาบัน ไม่ได้มีการกำหนดขึ้นมาอย่างเป็นทางการ แต่เป็นที่รู้กันและปฏิบัติ (คอรัปชั่น) ตาม เหมือนบางครั้ง ในเหตุการณ์หนึ่งๆ ที่เรารู้ว่าการกระทำแบบนี้ไม่ถูกต้อง แต่สุดท้ายเราก็มีแนวโน้มที่จะทำตาม เพราะทุกคนล้วนทำกันหมด เช่น เดินลัดสนามหญ้า แต่พอเราเห็นว่าทุกคนเดินลัดสนามหญ้าเช่นเดียวกัน เราก็เลือกที่เดินลัดบ้าง โดยไม่ได้เดินอ้อม หรือเวลาเห็นคนทิ้งขยะตรงที่ที่ไม่ควรทิ้ง พอเราเห็นคนอื่นก็ทิ้งรวมๆ กัน เราก็อาจจะทิ้งตามบ้าง วิธีการแก้ไขปัญหานี้จึงต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจในการปฏิบัติอย่างพร้อมเพรียงกันทั้งหมดในการแก้ไขปัญหา

 

 

 

 

 

 

Source: Four myths about corruption  

Made easier to read by Satawat Keereewan

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Featured Posts

งาน Hackathon เพื่อแก้ไขปัญหาชุมชนเมือง

November 22, 2018

1/1
Please reload

Recent Posts
Please reload

Archive